Historia

data: 28.11.2012, 19:13 | autor: Redakcja | kategorie: Bracia Szkolni

Duchowość
Podstawą duchowości braci szkolnych jest wiara. Reguła zgromadzenia stwierdza: „W wierze bracia jako >>współpracownicy Chrystusa<<, poświęcają całe swoje życie budowaniu Królestwa Bożego przez służbę wychowawczą, (…) Owocem ducha wiary braci szkolnych jest płomienna gorliwość względem tych, którzy są im powierzeni dla nakłaniania ich do przyjęcia zbawienia objawionego w Jezusie Chrystusie.

Ta gorliwość natchniona przez Ducha Świętego inspiruje ich apostolską modlitwą i wszystkie czynności wychowawczego posługiwania. W ten sposób uczestniczą w ewangelizacyjnym posłannictwie Kościoła, działając na rzecz sprawiedliwości i pokoju, uczestniczą w budowaniu Królestwa Bożego”. (Reguła 1,4-5) Święty Jan de La Salle sceptycznie odnosi się do modlitwy, która miałaby nie owocować w życiu. To owocowanie ma zarazem być „moralizujące” i „mistyczne”. De La Salle w swym nauczaniu mocno akcentuje nowość widzenia oczyma wiary. Jego „wyjaśnienie modlitwy wewnętrznej” głosi, że ma ona być nie tylko zajęciem umysłowym, lecz zaangażowaniem wszystkich mocy duchowych, sięgając „głębi duszy”. Tam dopiero człowiek może „spotkać Boga”. Chodzi o to, by katecheta przez kontemplację Boga, Chrystusa i świętych tajemnic odkrywał treść nauczania. Tak pojęta modlitwa wiedzie ku apostolstwu i do niego przysposabia. Dzięki niej nauczający stają się „godnym sługą Nowego Testamentu”, a jednocześnie nabywa chęci do służby apostolskiej. Założyciel braci szkolnych mocno akcentuje serdeczne zjednoczenie z Chrystusem, obcowanie z Pismem świętym, trwanie w obecności Boga, pokorne i głęboko osobiste umiłowanie tajemnicy Wcielenia Syna Bożego, kult Bożej Rodzicielki i nabożeństwo do świętego Józefa, którego wybrał na szczególnego patrona zgromadzenia. Święty Jan de La Salle głosi uświęcenie siebie dla i poprzez nauczanie. Chodzi o to, aby całe życie stało się duchowym aktem kultu przez udział w tym co Bóg czyni w historii zbawienia. Brat szkolny jako apostoł powinien reprezentować Jezusa Chrystusa, stając się jak On dobrym pasterzem, który zna swoje owce, szuka zabłąkanej, za nią gotów jest oddać swe życie. Założyciel podkreśla, że wychowawcy chrześcijańscy przez swoje nauczanie i ewangelizację „rodzą samego Jezusa w sercach dzieci”. Tym stwierdzeniem zwraca on uwagę na wartości tkwiące w tajemnicy Wcielenia.

Działalność
Bracia szkolni realizują swój charyzmat – wychowywanie chrześcijańskie dzieci i młodzieży, przede wszystkim ubogich – podejmują w Polsce różnorodne dzieła. W Gdańsku prowadzą przedszkole, szkołę podstawową i gimnazjum. W Częstochowie specjalny ośrodek wychowawczy, szkołę podstawową i gimnazjum. W Uszycach specjalny ośrodek wychowawczy, specjalną szkołę podstawową i gimnazjum. W Zawadzkiem i Przytocku Domy Pomocy Społecznej dla dzieci i młodzieży szczególnej troski. Ponadto bracia są zaangażowani w katechezę w szkołach publicznych. Niektórzy bracia znani są ze swoich publikacji czy to książkowych, czy też w czasopismach katolickich. Bracia głoszą też rekolekcje dla dzieci i młodzieży.

Historia
Zgromadzenie Braci Szkół Chrześcijańskich założył święty Ja de La Salle we Francji w Reims w 1684 roku. Celem wspólnoty było chrześcijańskie wychowanie dzieci i młodzieży, zwłaszcza ubogiej. Z trudem rozwijające się zgromadzenie zyskało sławę dzięki nowym metodom nauczania i wychowania. Do nowości tych należała: całkowita bezpłatność nauczania, dostępność szkoły dla wszystkich oraz język ojczysty zamiast łaciny. Bracia żyli i prowadzili swe dzieła z pieniędzy fundatorów, którzy zakładając szkoły charytatywne zwracali się do Jana de La Salle o przysłanie nauczycieli dla ich prowadzenia. Dzieło braci spotkało się z prześladowaniami ze strony związków nauczycielskich, które żądały, aby bracia uczyli tylko ubogich. Po śmierci założyciela w 1719 roku zgromadzenie rozwijało się nadal we Francji. Aprobatę kościelną otrzymało z rąk papieża Benedykta XIII 26 stycznia 1725 roku. W 1777 roku kapituła generalna wybrała na przełożonego całego instytutu br. Aghatona (Josepha Gonlieu), który kierował nim z wielkim wyczuciem potrzeb doby oświecenia i okresu przedrewolucyjnego. Dbał o wysokie kwalifikacje pedagogów, publikował okólniki sprzyjające formacji braci, a jego dziełko „Dwanaście cnót dobrego nauczyciela” zdobyło sobie uznanie nie tylko we Francji. Zgromadzenie braci szkolnych zostało zniszczone przez rewolucję francuską. Rozproszono tysiąc braci, zamknięto 125 szkół zgromadzenia, wychowujących 36 tysięcy biednych chłopców. Superior generalny został uwięziony, a wielu braci poniosło śmierć męczeńską. Zgromadzenie odżyło we Francji i zaczęło nowy rozdział swej historii za czasów Napoleona. W XIX wieku gdy przełożonym generalnym był brat Filip, bracia otrzymali tysiąc nowych szkół, z czego 269 poza Francją: 96 w Europie, 26 w Azji, 44 w Afryce, 101 w Ameryce. W tym czasie wspólnota liczyła ponad 10 tysięcy członków. Ostatnie ćwierćwiecze XIX wieku było we Francji dla zgromadzenia bardzo trudna. Kraj uległ wpływom antykościelnym, doszło do odebrania braciom osobowości prawnej i likwidacji szkół. Około 4 tysięcy braci wyemigrowało do różnych krajów europejskich i zamorskich, aby dalej, w zmienionych warunkach, realizować swoje posłannictwo. Dom generalny został przeniesiony z Francji do Belgii, a potem w 1936 roku do Rzymu. W 1936 roku w czasie bratobójczych walk w Hiszpanii 162 braci szkolnych zginęło śmiercią męczeńską. Kilkunastu spośród nich beatyfikował i kanonizował papież Jan Paweł II. Obecnie mimo spadku liczby powołań, który dotyka wiele instytutów życia konsekrowanego, bracia szkolni pracują w ponad 80 krajach świata na 5 kontynentach. Do polski bracia szkolni przybyli z Wiednia dzięki staraniom bl. Zygmunta Gorazdowskiego na zaproszenie bł. Arcybiskupa Józefa Bliczewskiego i osiedlili się we Lwowie. Prowadzona przez nich szkoła podstawowa cieszyła się dobrą opinią, rzetelnie bowiem przygotowywała uczniów do dalszej nauki w gimnazjum, dając im chrześcijański wychowanie. Wiosną 1922 roku został otwarty dom nowicjacki w Częstochowie. Przezwyciężając wiele trudności bracia wychowywali szereg pedagogów dla szkół we Lwowie Liskowie i Częstochowie. Okres II wojny światowej to kolejny dla braci czas krytyczny. Dwóch z nich rozstrzelali Niemcy już 8 września 1939 roku, kolejny zginął na Majdanku, po innych ślad zaginął. Pozostali bracia znaleźli się w Częstochowie, gdzie prowadzili tolerowany przez okupanta dom dziecka dla sierot wojennych, a pod tym pretekstem tajne nauczanie. Dom ten stał się azylem dla niektórych profesorów uniwersyteckich, co stworzyło dla braci możliwość podjęcia w tamtym czasie studiów akademickich. Zgromadzenie Braci Szkół Chrześcijańskich dało Kościołowi od początku swego istnienia 13 świętych i 18 błogosławionych.